Gümüş rehberi

Gümüş fiyatı neden onsla verilir, bir ons kaç gram eder?

Troy ons

• Altın, gümüş ve platin gibi değerli metaller dünyada troy ons ile fiyatlanır.
• Ekranlarda “ons gümüş” diye görülen fiyat, 1 troy ons saf gümüşün dolar fiyatıdır.
• Adını, ortaçağın ünlü ticaret panayırlarının kurulduğu Fransız şehri Troyes'dan aldığı düşünülür.

Mutfaktaki onsla karıştırmayın

Troy ons (değerli metal)	31,1035 g
Günlük ons (yiyecek, posta)	28,3495 g
Troy ons daha ağır	%9,7

• Değerli metal fiyatlarında “ons” denince her zaman troy ons kastedilir.

Pratik dönüşümler

1 troy ons	31,1035 g
1 kilogram	32,15 troy ons
100 gram	3,215 troy ons
1 gram	0,0322 troy ons

• Ons fiyatı 31,1035'e bölününce 1 gramın dolar fiyatı bulunur; dolar/TL ile çarpınca TL fiyatı çıkar.

Bu bölümün sayfası →

Bölüm #1 · Instagram'da 13 Ekim · Öne çıkanlar › Rehber

Tek satırlık formül ve adım adım bir örnek.

Formül

• Ons gümüş dolar cinsindendir; dolar/TL ile çarpınca 1 onsun TL fiyatı bulunur.
• Bunu bir onstaki gram sayısına (31,1035) bölünce 1 gram saf gümüşün TL fiyatı çıkar.

Örnek

Ons gümüş	50,00 $
Dolar/TL	50,00 ₺
1 ons (50 × 50)	2.500,00 ₺
1 gram (2.500 ÷ 31,1035)	80,38 ₺

• Rakamlar yalnızca örnektir, güncel fiyat değildir. Güncel değerler günlük paylaşımlarımızda.

Fiyatı iki şey değiştirir

• Ons sabitken dolar/TL %1 artarsa gram gümüş de %1 artar.
• Kur sabitken ons %1 düşerse gram gümüş de %1 düşer.
• İkisi birlikte hareket edince etkiler birleşir: ons %2 düşer, kur %1 artarsa gram gümüş yaklaşık %1 düşer.

Bu bölümün sayfası →

Bölüm #2 · Instagram'da 13 Ekim · Öne çıkanlar › Rehber

Saflık, milyem ve takıdaki 925 farkı.

Binde kaç saf?

• Gümüşün saflığı binde (milyem) olarak yazılır.
• Yatırım amaçlı külçe gümüş genelde 999 ya da 999,9 saflıktadır.
• Saflık, ağırlık ve üretici bilgisi genelde külçenin üzerinde damgalıdır.

Takıda 925

999,9	%99,99 gümüş · külçe
999	%99,9 gümüş · külçe
925	%92,5 gümüş · takı

• Saf gümüş yumuşaktır; takıda sertlik için genelde bakırla alaşım yapılır. 925 ayara “sterling gümüş” de denir.

Başka ayarlar

958	%95,8 gümüş · Britannia
830	%83 gümüş
800	%80 gümüş · en düşük

• Uluslararası damga sözleşmesinde gümüş için en düşük ayar 800'dür; 830, 925, 958 ve 999 gibi ayarlar da tanınır.
• 958 ayarı İngiltere'de Britannia ayarı olarak bilinir.

Kaynak: Hallmarking Convention teknik kararları; İngiltere Hallmarking Act 1973

Külçede ne yazar?

• Uluslararası piyasadaki büyük külçelerde rafineri damgası, seri numarası, saflık ve 2019'dan beri üretim ayı ile yılı bulunur.
• Bu külçeler yaklaşık 1.000 ons (±%10) ağırlığında ve en az 999 saflıktadır.

Kaynak: LBMA Good Delivery teknik şartları

Fiyata etkisi

• Paylaşımlarımızdaki gram fiyat saf gümüş içindir.
• 925 ayar 10 gramlık bir takıda yaklaşık 9,25 gram saf gümüş vardır.
• Takının fiyatını çoğu zaman işçilik ve tasarım belirler; içindeki gümüşün değeri fiyatın küçük bir kısmı olabilir.

Bu bölümün sayfası →

Bölüm #3 · Instagram'da 14 Ekim · Öne çıkanlar › Rehber

Paylaşımlarımızdaki o oranın anlamı.

Tanım

• 1 ons altının kaç ons gümüş ettiğini gösterir.
• Örnek: altın 4.000 $, gümüş 50 $ ise parite 80'dir (örnek rakamlar).
• Birimden bağımsızdır: dolar, TL, ons ya da gram fark etmez, oran aynı kalır.

Nasıl okunur?

• Parite yükselirse gümüş altına göre görece ucuzlamış, düşerse görece pahalanmış demektir.
• Pariteyi hangi metalin daha çok hareket ettiği belirler. İki metal birlikte yükselirken de parite değişebilir.
• Paylaşımlarımızdaki ok, paritenin önceki iş gününe göre yönünü gösterir.

Geçmişte parite

1980 başı	20'nin altı
Mart 2020	120'nin üstü

• Son 50 yılda çok geniş bir aralıkta dolaştı.
• Tek başına al-sat sinyali değildir: yüksek parite daha da yükselebilir, düşük parite daha da düşebilir.

Bu bölümün sayfası →

Bölüm #4 · Instagram'da 15 Ekim · Öne çıkanlar › Rehber

Ons tarafı ve kur tarafı.

Hem değerli hem sanayi metali

• Gümüş talebinin yarıdan fazlası sanayiden gelir: elektronik, güneş paneli, otomotiv.
• Piyasası altından küçüktür; fiyatı genelde altından daha oynak seyreder.

Kaynak: The Silver Institute, World Silver Survey

Dolar ve faiz

• Ons gümüş dolarla fiyatlanır; dolar dünya genelinde güçlendiğinde ons fiyatı çoğu zaman baskı altında kalır.
• Faiz getirmeyen bir varlık olduğu için faiz beklentileri de fiyatı etkiler.
• Çoğu zaman altınla aynı yönde hareket eder, ama her zaman değil.

Türkiye'de bir de kur var

• Gram gümüşün TL fiyatını iki şey belirler: ons fiyatı ve dolar/TL.
• Ons yatay seyrederken dolar/TL yükselirse gram gümüş de yükselir.
• Bu yüzden paylaşımlarımızda gram fiyat, parite ve dolar/TL ayrı ayrı gösterilir.

Bu bölümün sayfası →

Bölüm #5 · Instagram'da 16 Ekim · Öne çıkanlar › Rehber

Gösterge fiyatla aradaki farkı açan makas, işçilik, vergi ve kur.

Makas

• Gösterge fiyat tek bir orta değerdir; alış ya da satış fiyatı değildir.
• Kuyumcu ve bankalar alırken daha düşük, satarken daha yüksek fiyat verir. Aradaki farka makas denir.
• Piyasa hareketliyken makas genelde açılır.

İşçilik ve vergi

• Takı ve hediyelik ürünlerde işçilik ücreti eklenir.
• Vergiler fiyata yansıyabilir; ürüne ve satış şekline göre değişir.
• Küçük külçelerde üretim maliyeti gram başına daha yüksektir.

Kur ve zaman

• Paylaşımlarımız ECB orta kurunu kullanır; bankaların döviz alış kurundan genelde binde birkaç yüksektir.
• Kuyumcu fiyatı anlık değişir; paylaşımlarımız günde iki kez güncellenir.
• Gösterge fiyat fikir edinmek içindir; işlemden önce güncel alış-satış fiyatını sorun.

Bu bölümün sayfası →

Bölüm #6 · Instagram'da 19 Ekim · Öne çıkanlar › Rehber

Gümüş, periyodik tablonun 47. elementidir; sembolü Ag, Latince argentum'dan gelir. Metaller arasında elektriği ve ısıyı en iyi ileten, ışığı en iyi yansıtan metaldir. Bu yüzden hem değerli maden hem de önemli bir sanayi hammaddesidir.

• Anadolu gümüşün çok eski bir yurdudur: MÖ 20.-19. yüzyıllarda Kültepe'de (Kaniş) Asurlu tüccarların borç ve ödeme kayıtlarında gümüş kullanıldı.
• İlk sikkeler Lidya'da, doğal altın-gümüş alaşımı olan elektrumdan basıldı. Kral Kroisos döneminde (MÖ 6. yüzyıl ortası) elektrum altın ve gümüşe ayrılarak ayrı altın ve gümüş sikkeler basılabildi.
• Osmanlı'nın temel parası akçe de gümüştü (Gümüş rehberi #13).

Kaynak: Royal Society of Chemistry, Periodic Table – Silver · USGS, Silver Statistics and Information · The Metropolitan Museum of Art, Kültepe gümüş borç belgesi · LBMA, Croesus Stater

Gümüş 1980'deki zirvesini 45 yıl aşamadı. 2025'te 50 $ sınırı kırıldı, fiyat Ocak 2026'da yeni bir rekora çıktı ve ertesi gün sert düştü. Zirveler ölçüye göre farklı yazılır: LBMA sabitleme (Londra'da günde bir kez belirlenen referans fiyat), COMEX vadeli kontrat ve spot (anlık) fiyat.

• 1980 zirvesi (LBMA 49,45 $), ABD tüketici fiyatlarıyla Ağustos 2026 dolarına çevrilince yaklaşık 213 $ eder: nominal rekora rağmen gümüş, enflasyondan arındırılmış 1980 zirvesinin altında kaldı.
• Ocak 2026 rekoru ve ertesi günkü düşüş, gümüşün altına göre çok daha oynak seyredebildiğini gösterir.

Enflasyon hesabı: ABD TÜFE-U (1982-84=100), Ocak 1980 = 77,8, Ağustos 2026 = 334,98; 49,45 × 334,98 ÷ 77,8 ≈ 212,9. Güncel fiyat bu sayfanın üstünde.

Kaynak: The Silver Institute, Silver News (Ekim 2025) · BullionVault (Nisan 2011 LBMA sabitleme) · Numismatic News (Nisan 2011 COMEX) · The Vault Report (Ocak 2026 rekoru, kaynaklara göre aralık) · QNA / The Peninsula (30 Ocak 2026 düşüşü) · FRED, ABD TÜFE-U (CPIAUCNS)

Gümüşün iki kaynağı vardır: madenler ve geri dönüşüm. Çıkarılan gümüşün yaklaşık dörtte üçü kurşun-çinko, bakır ve altın madenlerinin yan ürünüdür; bu yüzden fiyat yükselse bile üretim hızla artmaz.

• 2025 maden üretiminin kaynağı: birincil gümüş madenleri %26, kurşun-çinko %29, bakır %28, altın %16.
• Maden üretiminin 2026'da yatay kalması (844,1 milyon ons) bekleniyor.
• USGS, aynı yıl için farklı bir yöntemle Meksika'ya 6.300 ton, dünyaya 26.000 ton diyor (Gümüş rehberi #8 bu rakamları kullanır). Dünya rezervi 610.000 ton; en büyüğü Peru'da (110.000 ton).

Kaynak: The Silver Institute / Metals Focus, World Silver Survey 2026 · The Silver Institute, basın bülteni (15 Nisan 2026) · USGS, Mineral Commodity Summaries 2026 – Silver

2025'te dünya gümüş talebi %2 azalarak 1.130,6 milyon onsa (yaklaşık 35.200 ton) indi; 2021'den beri en düşük seviye. Talebin yarısından fazlası sanayiden geliyor.

• Güneş panelleri sanayide gümüşü en çok kullanan tek alan; üreticiler gümüşü azaltıp bakır gibi metallere yöneldiği için bu kalemin 2026'da %19 azalarak 151 milyon onsa inmesi bekleniyor.
• Diğer sanayi alanları: elektronik ve elektrik bağlantıları, otomotiv (özellikle elektrikli araçlar), lehim, sağlık ürünleri, ayna ve cam kaplama.
• Sikke ve külçe talebinin 2026'da %18 artarak 257,6 milyon onsa çıkması bekleniyor. Orta Doğu'da fiziksel gümüş yatırımı 2025'te üç kattan fazla artıp 11,4 milyon onsla rekor kırdı.

Kaynak: The Silver Institute / Metals Focus, World Silver Survey 2026 · The Silver Institute, basın bülteni (15 Nisan 2026)

2021'den beri her yıl dünyada üretilenden fazla gümüş kullanılıyor; 2025 beşinci açık yılı oldu. Aradaki fark mevcut stoklardan karşılanıyor.

• Ekim 2025'te Londra'da serbest stoklar azalınca benzeri görülmemiş bir likidite sıkışması yaşandı.
• Çin, gümüş ihracatını iki yılda bir yenilenen bir devlet ticaret şirketi listesiyle sınırlıyor; 2026–2027 listesinde 44 şirket var. World Silver Survey 2026, Çin'in ihracatı yasakladığı yönündeki haberleri hatalı buluyor.
• Açık, fiyatın yönü hakkında tek başına bir şey söylemez; fiyat yatırım talebine de bağlıdır.

Kaynak: The Silver Institute / Metals Focus, World Silver Survey 2026 · The Silver Institute, basın bülteni (15 Nisan 2026) · Çin Ticaret Bakanlığı (MOFCOM), 12 Aralık 2025 bildirimi

Ayar, bin birimlik alaşımın kaç biriminin saf gümüş olduğunu gösterir (milyem). Damga ürünün üzerinde yazar.

• Külçe gümüş teslimi KDV'den istisnadır (KDV Kanunu md. 17/4-g).
• Gümüş takı, eşya ve sikke gümüşte KDV, satış bedelinin tamamından değil, içindeki külçe gümüş bedeli düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır (KDV Genel Uygulama Tebliği III/A-4.2.2); genel oran %20.
• Darphane ve Damga Matbaası'nın kendi teslimleri KDV'den istisnadır (md. 17/4-f).
• Bankadaki gümüş (kıymetli maden) hesabında fiziki teslimat olmadan yapılan alım, 17 Mart 2025'ten beri kambiyo işlemi sayılır; binde 2 BSMV (kambiyo vergisi) alınır.
• Gümüşe erişim yolları: kuyumcu ve rafineriden fiziki külçe veya granül (fatura ve damga ile), bankaların gümüş hesapları, gümüşe dayalı fonlar.

Vergi bilgisi genel bilgilendirmedir; kendi durumunuz için mali müşavire danışın.

Kaynak: Hallmarking Convention, Teknik Kararlar (PMC/W 2/2001 Rev. 12) · İngiltere, The Hallmarking Act 1973 (Amendment) Regulations 1998 · 3065 sayılı KDV Kanunu (mevzuat.gov.tr) · KDV Genel Uygulama Tebliği (TÜRMOB konsolide metin) · 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, KDV %20 (Resmî Gazete) · 9595 sayılı Karar, kıymetli maden hesapları (Resmî Gazete) · 3031 sayılı Karar, kambiyo BSMV binde 2 (Resmî Gazete)

• Oynaklık: Gümüş fiyatı altına göre çok daha sert inip çıkabilir; 30 Ocak 2026'da spot fiyat bir günde yaklaşık %28 düştü.
• Makas: Alış ile satış fiyatı arasında fark vardır; aynı gün alıp satan, bu fark kadar düşük tutar alır. Makas yerden yere değişir.
• İşçilik: Takı ve eşyada işçilik bedeli vardır; bozdururken genelde yalnızca içindeki saf gümüşün değeri üzerinden hesap yapılır.
• Kararma: Gümüş havadaki kükürtle tepkimeye girip kararır (gümüş sülfür); bu, içindeki gümüş miktarını değiştirmez (Gümüş rehberi #10).
• Hacim: Aynı değerdeki gümüş, altından çok daha fazla yer kaplar (Gümüş rehberi #12).

Kaynak: QNA / The Peninsula (30 Ocak 2026)